ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ  SARS-CoV-2.  Απλή περιληπτική ενημέρωση.

 Οι κορωνοϊοί είναι μία ομάδα ιών που συνήθως προκαλούν αναπνευστικές λοιμώξεις με ποικίλη σοβαρότητα στον άνθρωπο και στα ζώα. Εκτιμάται ότι περίπου το ένα τρίτο των λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού στον άνθρωπο μπορεί να προκαλείται από κορωνοϊούς.

Το επίσημο όνομα του νέου κορονοϊού ειναι SARS-CoV-2, ενω η νόσος την οποία προκαλεί ο ιός αυτός ονομάζεται COVID-19.

Ο SARS-CoV-2  μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, συνήθως κατόπιν στενής επαφής με ασθενή μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον ή σε χώρο εργασίας ή διασκέδασης.

Μεταδίδεται κυρίως μέσω σταγονιδίων τα οποία παράγονται όταν ο ασθενής βήχει ή φτερνίζεται ή μέσω σταγονιδίων από τη σίελο ή από τη ρινική κοιλότητα.

Για την αποφυγή της μετάδοσης είναι πολύ σημαντική η εφαρμογή μέτρων ατομικής υγιεινής.Για παράδειγμα, καλύψτε το στόμα σας και τη μύτη σας με ιατρική μάσκα, ή μαντήλι, ή έχετε λυγισμένο τον αγκώνα σας όταν βήχετε ή φτερνίζεστε. Πετάξτε αμέσως το μαντήλι σε κλειστό κάδο. Πλένετε τακτικά τα χέρια σας με σαπούνι και νερό ή με αλκοολούχο διάλυμα.Αποφύγετε κλειστούς χώρους με πολλά άτομα και κρατάτε απόσταση 2 μέτρων μεταξύ σας.

Πρώτα συμπτώματα μπορει να ειναι πυρετός, βήχας, δύσπνοια, μυϊκοί πόνοι και να ακολουθούν ναυτία και/ή εμετός και μετά διάρροια.Επισης μπορει να έχουμε αιφνίδια έναρξη ανοσμίας, αγευσίας ή δυσγευσίας.

Ακτινολογικά ευρήματα συμβατά με νόσο COVID 19 ειναι ετερόπλευρα ή αμφοτερόπλευρα διηθήματα πνεύμονα κυψελιδικού ή διάμεσου τύπου σε απλή ακτινογραφία ή αξονική τομογραφία πνεύμονα όπως π. χ. διηθήματα δίκην θαμβής υάλου.

 Εξετάσεις που  διαθέτουμε για τη διάγνωση του ιού: 

  •  Ανίχνευση και ταυτοποίηση του ίδιου του ιού με μοριακή μέθοδο (PCR). 
  •  Ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων έναντι του ιού με κλασική ορολογική μέθοδο 
  •  Ταχέα διαγνωστικά τεστ, που μπορούν να ανιχνεύσουν γρήγορα τον ιό, ή τα ειδικά αντισώματα έναντι του ιού, τα οποία όμως δεν διαθέτουν την αξιοπιστία των παραπάνω μεθόδων.

Τι είναι και πώς γίνεται η μοριακή μέθοδος; 

Σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, η μοριακή αποτελεί την πιο έγκυρη και αξιόπιστη μέθοδο για τη διάγνωση του νέου κορωνοϊού και είναι ευρέως γνωστή ως PCR πραγματικού χρόνου. Για την εξέταση γίνεται λήψη υγρού από τη μύτη ή το φάρυγγα με στειλεό που μοιάζει με μακριά μπατονέτα. Το δείγμα μπαίνει σε κατάλληλο φιαλίδιο και στέλνεται στο εργαστήριο, όπου ελέγχεται για την παρουσία του ιού μέσω της ανίχνευσης του γενετικού υλικού (RNA) του ιού. Όμως, όπως και κάθε εξέταση έχει αδυναμίες. Για παράδειγμα μπορεί να είναι αρνητική σε άτομα χωρίς εμφανή συμπτώματα που έχουν, ωστόσο, μολυνθεί από τον ιό και ενδεχομένως να αναπτύξουν τη νόσο ύστερα από κάποιες μέρες. Επιπλέον,οι μοριακές εξετάσεις μας δείχνουν αν κάποιος έχει τον ιό τώρα, αλλά δεν μπορούν να μας δείξουν αν κάποιος νόσησε στο παρελθόν.

Ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων έναντι του ιού.

Με τις εξετάσεις αυτές ελέγχουμε εάν υπάρχουν αντισώματα ( IgM, IgG) έναντι του νέου κορωνοϊού στο αίμα ενός ατόμου και σπανιότερα σε άλλα δείγματα όπως το σάλιο. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας(Π.Ο.Υ.), οι ορολογικές εξετάσεις θεωρούνται βοηθητικές και όχι κύριες εξετάσεις.

Τα κυριότερα αντισώματα που παράγει ο ανθρώπινος οργανισμός έναντι των μικροβίων ή ιών είναι δύο ειδών: τα IgG («άι-τζι-τζι») και τα IgM («άι-τζι-εμ»).

Tα IgM αντισώματα παράγονται τις πρώτες ημέρες από την έναρξη των συμπτωμάτων και συνήθως παραμένουν στον οργανισμό για 1-2 μήνες. 

Τα IgG αντισώματα εμφανίζονται στο αίμα λίγο αργότερα από τα IgM και συνήθως παραμένουν στον οργανισμό για αρκετά χρόνια.

H παρουσία θετικών IgM αντισωμάτων χωρίς την παρουσία IgG αντισωμάτων τις πρώτες ημέρες από την έναρξη πυρετού και βήχα μπορεί να σημαίνει ότι τα συμπτώματα οφείλονται στον νέο ιό. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει άμεσα να γίνει έλεγχος με την μοριακή μέθοδο για επιβεβαίωση ή οχι της λοίμωξης. Εαν υπαρχει λοιμωξη τοτε θα πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα για την αποφυγή διασποράς του ιού.

Αν τα αντισώματα IgM  είναι ΑΡΝΗΤΙΚΑ σημαίνει ότι δεν υπήρξε επαφή με τον ιό.  

Είναι δυνατόν όμως εάν το τέστ γίνει τις πρώτες 5 ημέρες από την εμφάνιση των συμπτωμάτων μπορεί να είναι αρνητικό διότι ο οργανισμός δεν έχει προλάβει να παράξει αντισώματα.

Η ύπαρξη ΘΕΤΙΚΩΝ αντισωματων IgG σημαίνει ότι έχουμε  ανοσία και δεν υπαρχει κινδυνος επαναλοίμωξης. Από ό,τι γνωρίζουμε η λοίμωξη από τον κορωνοϊό αφήνει ανοσία με ελάχιστες εξαιρέσεις. Δεν γνωρίζουμε όμως για πόσο χρόνο διατηρείται η ανοσία.

Αν δεν έχετε εκδηλώσει τους τελευταίους μήνες συμπτώματα και είσαστε θετικός στα αντισώματα, τότε είναι πιθανόν να έχετε έρθει σε επαφή με άτομο που είχε τον ιό χωρίς να το έχετε καταλάβει (Ασυμπτωματικός ασθενής).

Σύμφωνα με τα στατιστικά δεδομένα η πλειοψηφία των ατόμων που προσέρχονται για μοριακό διαγνωστικό έλεγχο τις τελευταίες ημέρες σε διαγνωστικά εργαστήρια ή κατά τους ελέγχους που διενεργεί ο ΕΟΔΥ ή άλλοι φορείς δεν έχουν συμπτώματα.Ωστόσο, είτε επειδή έχουν κάνει διακοπές σε επιβαρυμένους τουριστικούς προορισμούς, ή γιατί θέλουν να επιστρέψουν ασφαλείς στην καθημερινότητά τους κάνουν το τέστ. Οι ασυμπτωματικοί φορείς έχουν εξελιχθεί σε ένα πραγματικό πονοκέφαλο για τους λοιμωξιολόγους,καθώς σύμφωνα με θεωρητικά προγνωστικά μοντέλα κάθε ασυμπτωματικό κρούσμα μπορεί να αναλογεί σε δέκα αδιάγνωστα κρούσματα κορωνοϊού.

Για την διερεύνηση της ύπαρξης ασυμπτωματικής λοίμωξης συνιστώνται:

Α) Εάν υπάρχει επαφή με ύποπτο κρούσμα.

Το καλύτερο είναι να γίνει άμεσα PCR ή έλεγχος αντισωμάτων μετά από 3 ή ακόμη καλύτερα 14 ημέρες από την ύποπτη επαφή.

Β) Εάν όχι επαφή με ύποπτο κρούσμα.

Έλεγχος αντισωμάτων

Αν τα αντισώματα  είναι αρνητικά σημαίνει ότι δεν υπήρξε επαφή με τον ιό.  

Οι ορολογικές εξετάσεις είναι ιδιαίτερα χρήσιμες γιά όλο τον πληθυσμό γιατι μας ενημερώνουν εαν έχουμε ανοσία οπότε δεν διατρέχουμε κίνδυνο εμείς και αυτοί που ερχόμαστε σε επαφή.

Ταχέα τέστς

Από την εμπειρία που έχουμε από αντίστοιχα τέστς για τη γρίπη, τα γρήγορα τέστς είναι πιθανόν να έχουν μικρή ευαισθησία, με συνέπεια σε αρκετές περιπτώσεις να είναι αρνητικά σε άτομα που έχουν μολυνθεί από τον νέο κορωνοϊό. 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ

Για να διαγνωσθεί αν ο βήχας,ο πυρετός ή άλλα συμπτώματα που έχει κάποιος οφείλονται στον κορωνοϊό σύμφωνα με τις οδηγίες του Π.Ο.Υ. η πιο αξιόπιστη μέθοδος είναι η μοριακή μέθοδος. 

Η ανιχνευση αντισωματων μπορει να βοηθήσει στη διάγνωση αν το αίμα ληφθεί 4-5 ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων αλλα κυρίως στην ύπαρξη ανοσίας έναντι ιού.