Ο αυξανόμενος αριθμός των ασθενών σε όλο τον κόσμο με ευαισθησία στη γλουτένη, χωρίς ενδείξεις κοιλιοκάκης (CD) ή αλλεργίας εκ σίτου (WA) συνέβαλε στην παραδοχή ότι μπορεί να υπάρχει ένα νέο σύνδρομο σχετιζόμενο με τη γλουτένη που ορίζεται ως μη κοιλιακή ευαισθησία στη γλουτένη (NCGS).

Περιγράφεται επίσης στη βιβλιογραφία ως ευαισθησία στη γλουτένη, δυσανεξία στη γλουτένη και μη κοιλιακή δυσανεξία στη γλουτένη. Ο όρος NCGS φαίνεται να κερδίζει έδαφος και είναι ένα σύνδρομο που καθορίζεται αποκλειστικά από τα συμπτώματα όχι από βιοψία ιστού ή εξετάσεις αίματος.

Οι γνώσεις μας σχετικά με την παθογένεση την επιδημιολογία και τη φυσική ιστορία αυτού του συνδρόμου εξακολουθούν να είναι αρκετά υποτυπώδεις και υπό συζήτηση διότι πολλές πτυχές του συνδρόμου αυτού εξακολουθούν να είναι αρκετά άγνωστες.

Δεν υπάρχουν ακριβείς εκτιμήσεις για την επικράτηση της NCGS επειδή δεν υπάρχουν αντικειμενικές ενδείξεις ή συμπτώματα που μπορούν να αξιολογηθούν αλλά εκτιμάται ότι ο επιπολασμός αυτής στον γενικό πληθυσμό είναι αρκετά υψηλότερος από αυτό της κοιλιοκάκης. Η παθογένεια της NCGS πιστεύεται ότι είναι ετερογενής με αναγνωρισμένο καίριο ρόλο για την έμφυτη ανοσία. Πολλοί άλλοι παράγοντες συμβάλλουν επίσης συμπεριλαμβανομένων της χαμηλού βαθμού εντερικής φλεγμονής, της αυξημένης λειτουργίας του εντερικού φραγμού και αλλαγών στην εντερική μικροχλωρίδα.

Λόγω της ετερογένειάς της, οι επιλογές διαχείρισής της θα πρέπει να ποικίλλουν ανάλογα με τα κύρια ή και τα παράλληλα παθολογικά αίτια.

Αυτή τη στιγμή φαίνεται ότι η NCGS δεν έχει μία ισχυρή κληρονομική βάση. Δεν σχετίζεται με δυσαπορρόφηση, με διατροφικές ελλείψεις, με οποιοδήποτε αυξημένο κίνδυνο για αυτοάνοσες διαταραχές ή και εντερική κακοήθεια.

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η διαφοροποίηση της κοιλιοκάκης (CD) και της NCGS είναι σημαντική για την παροχή συμβουλών σε ασθενείς σχετικά με τη σημασία της συνεχούς παρακολούθησης της νόσου, την απαιτούμενη διάρκεια και την αυστηρότητα στην τήρηση της GFD (Gluten Free Diet). Επίσης ο έλεγχος των μελών της οικογένειας είναι απαραίτητος.

Υπάρχει σημαντική επικάλυψη μεταξύ των συμπτωμάτων του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου (IBS) και της κοιλιοκάκης (CD). Η NCGS μπορεί να είναι μία ξεχωριστή διαταραχή που πέφτει μεταξύ αυτών των δύο. Η NCGS  μπορεί να είναι ένας από τους υποκείμενους μηχανισμούς για την παραγωγή των συμπτωμάτων της IBS και δεν μπορούν κατά ανάγκη να ανήκουν στο φάσμα της CD.

Τα τελευταία 30 χρόνια η έννοια της NCGS έχει αποκτήσει σημαντικό ενδιαφέρον από την επιστημονική κοινότητα και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης με συνέπεια ο αριθμός των ατόμων που κάνουν δίαιτα ελεύθερη σε γλουτένη (GFD) είναι ταχέως αναπτυσσόμενος. Πρέπει να τονιστεί ότι η συγκεκριμένη δίαιτα δεν είναι υγιεινή και είναι απαραίτητη μόνο σε  άτομα που  πάσχουν από κοιλιοκάκη ή δυσανεξία στη γλουτένη.

Η δίαιτα ελεύθερη σε γλουτένη έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, σε βιταμίνες του συμπλέγματος B, σε αρκετά ιχνοστοιχεία και δεν έχει αποδειχθεί ότι έχει καμία σημαντική επίδραση στην απώλεια βάρους.