Νεφρά: O ρόλος τους για την επιβίωση.

Οι περισσότεροι ενδιαφέρονται να μάθουν  τι πρέπει να κάνουν για να προστατέψουν την καρδιά,το στομάχι, τους πνεύμονες,το ήπαρ(συκώτι) και ξεχνούν όμως να ρωτήσουν για τα νεφρά τους

Η λειτουργία των νεφρών παίζει καθοριστικό ρόλο στην υγεία και στην επιβίωση μας. Αποτελούν το φυσικό φίλτρο του οργανισμού και λειτουργούν ως μονάδα καθαρισμού αποβάλλοντας κάθε περιττή και επικίνδυνη ουσία.

Υπάρχουν δύο νεφροί, ο καθένας περίπου στο μέγεθος μιας γροθιάς, βρίσκονται σε κάθε πλευρά της σπονδυλικής στήλης στο χαμηλότερο επίπεδο του θώρακος 

Κάθε νεφρός περιέχει μέχρι ένα εκατομμύριο λειτουργικές μονάδες που  ονομάζονται νεφρώνες. Κάθε νεφρώνας αποτελείται από μια μονάδα φιλτραρίσματος το σπείραμα που αποτελείται από μικροσκοπικά αιμοφόρα αγγεία καΙ συνδέεται με ένα σωληνάριο. Όταν το αίμα εισέλθει στο σπείραμα, αυτό διηθείται και το εναπομένον υγρό κατόπιν περνά κατά μήκος του σωληναρίου. Μέσα στο ουροφόρο σωληνάριο χημικές ουσίες και νερό είτε προστίθενται είτε αφαιρούνται σύμφωνα με τις ανάγκες του σώματος και το τελικό προϊόν εκκρίνεται από τα ούρα.

Διηθουνται περίπου 200 λίτρα υγρών κάθε 24 ώρες (ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε 1.000 του τσαγιού). Η λειτουργια αυτή των νεφρών είναι απαραίτητη για την διατήρηση της ζωής. Περίπου 2 λίτρα απομακρύνονται από το σώμα με τη μορφή των ούρων και επαναρροφώνται περίπου 198 λιτρα. Τα ούρα μέσω των ουρητήρων μεταφέρονται στην ουροδόχο κύστη όπου μπορει να παραμεινουν από 1 έως 8 ώρες.

Η παραγωγή των ούρων είναι διαδικασία αναγκαία για τη ρύθμιση του άλατος, των ηλεκτρολυτών και των υγρών του σώματος. Τα νεφρά επίσης παράγουν ορμόνες που επηρεάζουν τη λειτουργία άλλων οργάνων. Η ορμόνη(ερυθροποιητίνη) παράγεται και από τα νεφρά διεγείρει την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων. Άλλες ορμόνες που παράγονται από τους νεφρούς βοηθούν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και τον έλεγχο του μεταβολισμού του ασβεστίου.

Η λειτουργία των νεφρών επηρεάζεται:

Από την υπέρταση, τον σακχαρώδη διαβήτη, τη λήψη ορισμένων φαρμάκων αλλα και απο την παχυσαρκία, το κάπνισμα και τις πέτρες στα νεφρά.

Η υπέρταση είναι μία σημαντική απειλή για τα νεφρά. Όσο υψηλότερη είναι τόσο νωρίτερα καταστρέφεται η δομή των νεφρών και πλήττεται η λειτουργικότητά τους. Από την άλλη τα νεφρά διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αύξηση της πίεσης. Μελέτες δείχνουν ότι οι πιθανότητες να έχει ένας ασθενής υψηλή αρτηριακή πίεση αυξάνονται όταν τα νεφρά υπολειτουργούν.

Με άλλα λόγια τα νεφρά και η καρδιά μας είναι δύο όργανα που συνεργάζονται στενά μεταξύ τους και η δυσλειτουργία του ενός προκαλεί και δυσλειτουργία στο άλλο με αποτέλεσμα την καρδιονεφρική νόσος ή καρδιονεφρικό σύνδρομο.

Ο έλεγχος και η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης αποτελεί σήμερα σημαντική αναγκαιότητα. Το 15,8% των ενηλίκων υπερτασικών εμφανίζει νεφρική δυσλειτουργία.

 

Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί μεγάλη απειλή για τα νεφρά. Η συχνή υπεργλυκαιμία και γενικότερα ο αρρύθμιστος διαβήτης μπορούν να προκαλέσουν μη αναστρέψιμες βλάβες στα νεφρά ( νεφρική ανεπάρκεια).Οπότε επιτακτική ανάγκη ειναι να ελέγχεται το σάκχαρο του αίματος .

Η υπέρταση και ο σακχαρώδης διαβήτης ευθύνονται για το 80% των ασθενών που καταλήγουν σε τεχνικό νεφρό.

Τα φάρμακα που επιδρούν στα νεφρά και ειδικά όταν η λήψη τους είναι χρόνια ή γίνεται υπερκατανάλωση: Αναλγητικά που λαμβάνονται κυρίως σε συνδυασμό με μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (για να έχουν πιο άμεση και ισχυρότερη δράση), ενδοφλέβια αντιβιοτικά όπως οι αμινογλυκοσίδες.

Για αυτό ποτέ δεν πρέπει να παίρνετε ένα φάρμακο χωρίς την οδηγία του γιατρού σου.

Συχνές απορίες (ερωτήσεις)

Το νερό καθαρίζει τα νεφρά και το αλάτι τα βλάπτει;

Το αλάτι δεν επιβαρύνει άμεσα τη λειτουργία των νεφρών. Ωστόσο επειδή η υπερκατανάλωση του αυξάνει την αρτηριακή πίεση που είναι βασικός παράγοντας πρόκλησης βλάβης των νεφρών πρέπει να αποφεύγεται

Όσον αφορά το νερό οι ειδικοί συμβουλεύουν να πίνουμε όσο νερό χρειαζόμαστε και να μην υπερβάλλουμε. Όχι πιο πολύ από  2- 2,5 λίτρα την ημέρα. Περισσότερο νερό πρέπει να πίνουν μόνο όσοι έχουν πέτρες στα νεφρά. Επιπλέον πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι η ενυδάτωση του οργανισμού μας δεν επιτυγχάνεται μόνο με το νερό αλλά και με άλλα υγρά όπως χυμοί  φρούτων.

Πώς καταλαβαίνουμε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα στην λειτουργια των νεφρών μας; 

Δυστυχώς η φθορά των νεφρών δεν έχει αρχικά συμπτώματα. Οι νεφρικές παθήσεις εξάλλου εκτός από τη νεφρολιθίαση δεν πονάνε και έτσι δεν υπάρχει προειδοποίηση. Όταν εμφανιστούν  συμπτώματα δηλαδή( πολυουρία, πρήξιμο στα πόδια) μπορεί να έχει χαθεί το 50% της λειτουργίας και των δύο νεφρών. 

Οι βασικές ενδείξεις που προειδοποιούν για την λήψη μέτρων είναι:

  1. Αλλαγές στην ενούρηση. Το πρώτο σημάδι της νεφροπάθειας είναι οι αλλαγές στη συχνότητα ενούρησης και στην ποσότητα των ούρων. Μπορεί να παρατηρηθεί είτε μείωση είτε αύξηση, ιδιαίτερα το βράδυ. Μπορεί επίσης τα ούρα να έχουν πιο σκούρο χρώμα. Συχνουρία μπορεί να σημαίνει ουρολοίμωξη, υπεργλυκαιμία ενώ στους άντρες υπερτροφία προστάτη.
  2. Δυσκολία στην ούρηση ή πόνο. Οι ουρολοιμώξεις μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα όπως πόνος και τσούξιμο όταν πηγαίνουμε στην τουαλέτα. Όταν η λοίμωξη εξαπλώνεται στα νεφρά μπορεί να εμφανιστεί πυρετός και πόνος στην πλάτη και τη μέση.
  3. Συχνές μυϊκές κράμπες. Η μειωμένη νεφρική λειτουργία προκαλεί χαμηλά επίπεδα ασβεστίου και ανισορροπία φωσφόρου με αποτέλεσμα να προκαλέσει μυϊκές κράμπες.
  4. Αίμα στα ούρα. Το αίμα είναι ένας βέβαιος λόγος ανησυχίας. Μπορεί να οφείλεται και σε κάποια άλλη πάθηση. Επιβάλλεται περαιτέρω διερεύνηση.
  5. Πρήξιμο. Όταν τα νεφρά δυσλειτουργούν, έχουμε απωλεια πρωτεινων και συσσώρευση βλαβερων ουσιών οπως κατακράτηση νατρίου και περιττων υγρών, Αποτελεσμα αυτου ειναι να προκαλείται οίδημα στα χέρια, στα πόδια, στους αστραγάλους ή στο πρόσωπο. Το οιδημα αυτο μπορεί επίσης να είναι ένδειξη προβλήματος στην καρδιά, στο ήπαρ ή φλεβικής ανεπάρκειας.
  6. Υπερβολική κόπωση και γενικευμένη αδυναμία. Μια σοβαρή μείωση της λειτουργίας των νεφρών μπορεί να οδηγήσει σε αναιμία, γιατι δεν παραγεται η ορμόνη ερυθροποιητίνη και συσσώρευση τοξινών. Αυτό προκαλεί υπερβολική κούραση, αδυναμία και δυσκολία συγκέντρωσης. 
  7. Δυσκολια υπνου. Υπάρχει επίσης σύνδεση μεταξύ της υπνικής άπνοιας και του προβλήματος στη νεφρική λειτουργία.
  8. Ζαλάδα και δυσκολία συγκέντρωσης. Η αναιμία σε συνδυασμό με τη νεφροπάθεια στερεί επίσης από τον εγκέφαλο πολύτιμο οξυγόνο, με αποτέλεσμα τη ζαλάδα και την αδυναμία συγκέντρωσης.
  9. Ρίγη. Η νεφροπάθεια εκδηλώνεται επίσης με ρίγη, ακόμη κι όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι υψηλή. Η λοίμωξη στα νεφρά (πυελονεφρίτιδα) μπορεί να εκδηλωθεί με πυρετό και έντονα ρίγη.
  10. Δερματικά εξανθήματα και φαγούρα. Η συσσώρευση βλαβερών ουσιών στο αίμα επηρεάζει την όψη του δέρματος.Μπορεί να εκδηλωθούν εξανθήματα, ξηροδερμία και έντονη φαγούρα.
  11. Μεταλλική γεύση στο στόμα. Όταν υπάρχει πρόβλημα στα νεφρά αυξάνεται η ουρία στο αίμα (ουραιμία). Η ουρία διασπάται σε αμμωνία στο σάλιο κι έτσι μένει μια χαρακτηριστική γεύση στο στόμα.
  12. Τα ούρα σας αφρίζουν. Οι πολλές φυσαλίδες στα ούρα,ειδικά εκείνες που χρειάζεται να τραβήξετε πολλές φορές το καζανάκι για να φύγουν.

 

ΠΑΘΗΣΕΙΣ των ΝΕΦΡΩΝ

Καλοήθεις παθήσεις.

  • Νεφρολιθίαση
  • Φλεγμονώδεις παθήσεις
  • Κύστεις νεφρών
  • Υδρονέφρωση
  • Στένωση πυελοουρητηρικής συμβολής
  • Καλοήθεις όγκοι νεφρού

Κακοήθεις παθήσεις

Καρκίνος νεφρού

Για να μάθουμε πόσο καλά λειτουργούν τα νεφρά μας μόνο ένας τρόπος υπάρχει, οι προληπτικές εξετάσεις. Οι περισσότερες άλλωστε μορφές νεφροπαθειών μπορούν να αντιμετωπιστούν και η εξέλιξη της νόσου να περιοριστεί αν εντοπιστούν νωρίς. Είναι απαραίτητο λοιπόν όλοι στο πλαίσιο της πρόληψης να ελέγχουν κατά διαστήματα τη λειτουργία των νεφρών με απλές εξετάσεις αίματος και ούρων. Οι εξετάσεις αυτές είναι ανώδυνες και αξιόπιστες.

Δες πακέτα εξετάσεων