Η Θρομβοφιλία είναι κατάσταση υπερπηκτικότητας που προδιαθέτει σε θρόμβωση .

Είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων όπως:

  • κληρονομικών
  • επίκτητων και
  • περιβαλλοντικών.

Ένας στους έξι Έλληνες έχει κληρονομική προδιάθεση η οποία διαγιγνώσκεται από μεταλλάξεις η πολυμορφισμούς σε ορισμένους παράγοντες που αφορούν στη πήξη του αίματος.

Έχουμε την ΕΠΙΚΤΗΤΟ και την ΣΥΓΓΕΝΗ (κληρονομική) Θρομβοφιλία.

Η παρουσία δύο τουλάχιστον κριτηρίων απαιτούνται για την διάγνωσή της.

 ΚΛΙΝΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

  •  Αγγειακή θρόμβωση

Ένα ή περισσότερα επεισόδια αρτηριακής, φλεβικής ή μικρών αγγείων θρόμβωσης σε οποιοδήποτε όργανο ή ιστό που επιβεβαιώνεται από αντικειμενικά επικυρωμένα κριτήρια.

  • Επιπλοκές κύησης

Ανεξήγητος εμβρυικός θάνατος ενός μορφολογικά φυσιολογικού εμβρύου την 10η ή μετά την 10η εβδομάδα κύησης .

Έναν ή περισσότερους πρόωρους τοκετούς πριν την 34η εβδομάδα κύησης λόγω εκλαμψίας ,συνδρόμου HELP ή πλακουντιακής ανεπάρκειας.

Τρεις ή περισσότερες ανεξάρτητες διαδοχικές αυτόματες αποβολές κατά τη διάρκεια των πρώτων εννέα εβδομάδων κύησης.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

Υπάρχουν οι εξής ομάδες διαγνωστικών εξετάσεων για την Θρομβοφιλία. (δες πακέτα ελέγχου θρομβοφιλίας)

 

ΓΟΝΙΔΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ 13 ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑΣ και ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ (VTE).  ( ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ)

Οι καρδιαγγειακές παθήσεις [CVD] είναι συνήθεις  αλλά σε πολλές περιπτώσεις μπορούν να αποφευχθούν. Η αθηροσκλήρωση και η θρομβοεμβολική νόσος {VTE] είναι δύο κύριες μορφές τους και  προκαλούνται μέσω πολύπλοκων αλληλεπιδράσεων γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Ο έλεγχος των γενετικών πολυμορφισμών και η κατάλληλη προφύλαξη μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο των παθήσεων αυτών.

Γενετικοί παράγοντες που ελέγχονται είναι οι εξής:

Η μετάλλαξη FV Leiden [G1691A  ,R506Q} αντιπροσωπεύει τον κύριο γενετικό παράγοντα κινδύνου κληρονομικής θρομβοφιλίας οδηγώντας σε αντίσταση στην ενεργοποιημένη πρωτεΐνη C και εμφανίζεται στο 20- 50% των ασθενών με φλεβική θρόμβωση.

Η μετάλλαξη FV(R2) H1299R αποτελεί ήπιο παράγοντα κινδύνου θρόμβωσης αυξάνοντας ομως την επικινδυνότητα καρδιαγγειακών παθήσεων σε φορείς FV Leiden.

Η μετάλλαξη στο γονίδιο G20210A  της προθρομβίνης (Factor II ) αυξάνει τα επίπεδα αυτής τριπλασιάζοντας τον κίνδυνο θρόμβωσης στους φορείς και επίσης δρα συνεργιστικά με τη μετάλλαξη FV Leiden.

Οι μεταλλάξεις MTHFR  C677T και MTHFR A1298C μειώνουν την  ενεργότητα του αντίστοιχου ενζύμου με αποτέλεσμα την αύξηση των επιπέδων της ομοκυστεΐνης στο πλάσμα παρουσία μειωμένων επιπέδων φολικού οξέος.

Το L  αλληλόμορφο της μετάλλαξης V34L  στο γονίδιο του παράγοντα XIII δρα προστατευτικά έναντι των επεισοδίων φλεβικής θρόμβωσης .

Ο πολυμορφισμός 4G του γονιδίου  του αναστολέα του ενεργοποιητή του πλασμινογόνου (PΑΙ-1) 4G/5G σχετίζεται με αύξηση της μεταγραφικής ενεργότητας αυτού και θεωρείται παράγοντας κινδύνου για φλεβική θρόμβωση, έμφραγμα του μυοκαρδίου και καθεξιν αποβολές .

Επιπροσθέτως ο πολυμορφισμός στο γονίδιο της  απολιποπρωτεΐνη B (ApoB R35000) αποτελεί μία σπάνια αλλά επικρατη μεταλλαγή που σχετίζεται με σοβαρής μορφής υπερχοληστεριναιμίας και υψηλό κίνδυνο αθηροσκλήρωσης .

Η απολιποπρωτεΐνη E διαθέτει τρεις διαφορετικές ισομορφες   ApoE E2 /E3/ E4 .Το αλληλόμορφο E4 προκαλεί αύξηση των επιπέδων LDL και ολικής χοληστερόλης στο αίμα και σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο πρόωρης εμφάνισης εμφράγματος του μυοκαρδίου κυρίως σε καπνιστές.

Επίσης ο γονότυπος E4/E4 προδιαθέτει για εμφάνιση Alzheimer.

Η μετάλλαξη 455 G>A στο γονίδιο του β-ινωδογόνου (beta -Fibrinogen  FGB -455G>A) προκαλεί αύξηση των επιπέδων στις αντίστοιχες πρωτεΐνες στο πλάσμα με αποτέλεσμα τον υψηλό κίνδυνο πρόωρου εμφράγματος και ισχαιμικού επεισοδίου.

Παρόμοια δράση εμφανίζει και η μετάλλαξη L33P GPIIIa HPA1(Human Platelet Antigen 1)  κυρίως σε καπνιστές.

H παρουσία της ελλειψης 287 ζευγών βάσεων μήκους στο γονίδιο του μετατροπέα της αγγειοτενσίνης  [I/D Angiotensin-Converting Enzyme, ACE 287bpi) σχετίζεται με αυξημένη ενεργότητα αυτής και αποτελεί παράγοντα κινδύνου εμφράγματος σε ηλικιωμένα άτομα και καπνιστές.

Τέλος η μετάλλαξη GPIa C807T (HPA5) επιδρά στον αριθμό υποδοχέων αιμοπεταλίων και συγκεκριμένα τα αλλομορφα 807C  807T επηρεάζοντας την ικανότητα διασύνδεσης μεταξύ των αιμοπεταλίων και του κολλαγόνου τύπου I αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφράγματος και στεφανιαίας νόσου.

Η παρουσία της κατάστασης υπερπηκτικότητας δεν συνεπάγεται ότι ο ασθενής θα παρουσιάσει θρομβωτικό επεισόδιο αλλά υποδεικνύει ότι το άτομο εμφανίζει αυξημένο κίνδυνο για θρόμβωση ειδικά όταν εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες της τριάδας του Virchow .

Η κληρονομική θρομβοφιλία πρέπει να ερμηνεύεται οχι σύμφωνα με την ανεύρεση γενετικών πολυμορφισμών που έχουν ενοχοποιηθεί για θρομβοφιλική διάθεση αλλά ο συνδυασμός περισσότερων παραγόντων .

Η εκδήλωση της θρόμβωσης είναι πολυπαραγοντικό φαινόμενο , αυτό σημαίνει ότι για να εκδηλώσει κάποιος θρομβωτικό επεισόδιο θα πρέπει να συνυπάρχουν ταυτόχρονα δύο ή περισσότερα αιτία θρομβοφιλίας είτε αυτά είναι κληρονομικά είτε επίκτητα.

Είναι δυνατόν να υπαρχουν αλλες σπανιότατες παραλλαγες η γενετικές αιτίες θρομβωσεως.

δες πακέτα ελέγχου θρομβοφιλίας