Ο θυρεοειδής είναι ένας από τους σημαντικότερους ενδοκρινείς αδένες του σώματος.

Βρίσκεται στο λαιμό μπροστά και εκατέρωθεν της τραχείας και αποτελείται από δυο λοβούς που ενώνονται μεταξύ τους με τον ισθμό.

Παράγει τρεις ορμόνες: τη θυροξίνη (Τ4) και την (Τ3) που ρυθμίζουν τον μεταβολισμό όλων των ιστών και την καλσιτονίνη (CT) που ελαττώνει τα επίπεδα του ασβεστίου (Ca) στο αίμα.

Η σύνθεση και η έκκριση των θερεοειδικών ορμονών ρυθμίζεται από τη θυρεοειδοτρόπο ορμόνη (TSH) που παράγεται στην υπόφυση η έκκριση της οποίας εξαρτάται από την θυρεοεκλυτική ορμόνη (TRH).

Για την σύνθεση των ορμονών του θυρεοειδούς απαραίτητο στοιχείο είναι το ιώδιο.

Η θυρεοσφαιρίνη (ΤG) είναι μια πρωτεΐνη που παράγεται στα κύτταρα του θυρεοειδούς αδένα και αποτελεί την μορφή αποθήκευσης των θυρεοειδικών ορμονών (Τ4-Τ3).

 

ΠΑΘΗΣΕΙΣ

  •  Ανωμαλίες ανάπτυξης του θυρεοειδούς
  • Υποθυρεοειδισμός
  • Υπερθυρεοειδισμός
  • Θυρεοειδίτιδα
  • Καρκίνος θυρεοειδούς

Η έλλειψη των ορμονών του θυρεοειδούς στην βρεφική και παιδική ηλικία έχει επίπτωση στην σωματική και πνευματική ανάπτυξη και δημιουργεί παιδιά με σημαντική σωματική και πνευματική καθυστέρηση (κρετίνοι).

Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία έχει άριστα αποτελέσματα.

Έλεγχος της λειτουργείας του θυρεοειδούς της μητέρας πρέπει να γίνεται πριν αλλά και κατά τη διάρκεια της κύησης γιατί μπορεί να επηρεάσει τόσο την κύηση όσο και το έμβρυο.

Επίσης πρέπει να ελέγχεται και κατά τη διάρκεια της γαλουχίας.

 

Υποθυρεοειδισμός

Έχουμε μειωμένη ποσότητα των ορμονών του θυρεοειδούς με συμπτώματα:

  • Έντονη κούραση
  • Σωματική αδυναμία – Νωθρότητα
  • Βραχνάδα αργό ρυθμό ομιλίας
  • Αύξηση βάρους
  • Ξηρό δέρμα, ευαισθησία στο κρύο
  • Δυσκοιλιότητα

 

Ο Υποθυρεοειδισμός μπορεί να είναι πρωτοπαθής και οφείλεται σε βλάβη του ιδίου αδένα ή δευτεροπαθής οφειλόμενος σε βλάβη της υπόφυσης που δεν παράγει την φυσιολογική TSH για τη ρύθμιση των ορμονών του θυρεοειδούς.

Αίτια του πρωτοπαθούς υποθυρεοειδισμού είναι:

  • η αγενεσία του θυρεοειδούς ή διαταραχές στη σύνθεση των ορμονών κατά τη γέννηση
  • η ελλιπής πρόσληψη ιωδίου
  • η φλεγμονή του θυρεοειδούς (θυρεοειδίτιδα),
  • η αφαίρεση για ιατρικούς λόγους,
  • η λήψη διαφόρων φαρμάκων

 

Υπερθυρεοειδισμός

Έχουμε αυξημένη ποσότητα ορμονών με συμπτώματα:

  • Νευρικότητα
  • Τρόμο στα άκρα
  • Αϋπνίες
  • Ταχυκαρδία
  • Εύκολη κόπωση
  • Μη αντοχή στη ζεστή (εξάψεις)
  • Αυξημένη όρεξη αλλά αντί να παχαίνει το άτομο αδυνατίζει

 

Όταν η νόσος προσβάλει τα μάτια έχουμε εξόφθαλμο (προπέτεια των οφθαλμών). Εδώ συνήθως έχουμε υψηλά επίπεδα AntiAb και χαμηλά Anti-TPO αντισώματα.

Ο όρος βρογχοκήλη σημαίνει διόγκωση του αδένα που γίνεται αντιληπτή ως πρήξιμο στο λαιμό.

 

Έχουμε δυο μορφές Υπερθυρεοειδισμού

  • Τοξική διάχυτος βρογχοκήλη (νόσος του GRAVIS ή του BASEDOW)

όπου όλος ο αδένας υπερλειτουργεί και

  • Τοξική οζώδης βρογχοκήλη

όπου στον θυρεοειδή αναπτύσσεται ένας όζος (μονομερές τοξικό αδένωμα)

ή πολλοί όζοι (πολυοζώδης βρογχοκήλη). Έχει μεγάλη σημασία η παρακολούθηση των όζων γιατί κάποιοι από αυτούς μπορεί να κρύβουν κακοήθεια. Γι’ αυτό μπορεί να συστηθεί από τον γιατρό να γίνει βιοψία

 

Θυρεοειδίτιδα

Σημαίνει φλεγμονή του θυρεοειδούς με αποτέλεσμα βλάβη στα κύτταρα του αδένα.

Εάν η θυρεοειδίτιδα προκαλεί σταδιακές βλάβες στο θυρεοειδή έχουμε σαν αποτέλεσμα πτώση στα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών με συμπτώματα υποθυρεοειδισμού.

Εάν όμως προκαλεί ταχύτατες αλλοιώσεις και μεγάλες βλάβες τότε οι θυρεοειδικές ορμόνες αντί να αποθηκεύονται στον αδένα διαρρέουν στο αίμα και έχουμε συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού (θυρεοτοξίκωση).

Η θυρεοειδίτιδα είναι μια αυτοάνοση νόσος και σπανίως οφείλεται σε ιό ή βακτήριο ή άλλον εξωγενή παράγοντα.

 

Μορφές Θυρεοειδίτιδας

Οι Θυρεοειδίτιδες διακρίνονται με βάση τη διάρκειά τους σε:

Οξείες ή πυώδεις

Υποξείες

Χρόνιες     Hashimoto

Ανώδυνες ή σιωπηλές (silent)

Θυρεοειδίτιδες Riedel

 

Η Οξεία ή Πυογόνος θυρεοειδίτιδα οφείλεται σε μικροβιακά αίτια.

Ο ασθενής εμφανίζει επώδυνη διόγκωση του θυρεοειδούς, υψηλό πυρετό, ρίγος, κακουχία και τραχηλική αδενίτιδα. Οι T3 – T4 – TSH όπως και τα Anti-TPO – Anti-Tg είναι στα φυσιολογικά επίπεδα.

Θεραπευτικά χορηγείται το κατάλληλο αντιβιοτικό.

 

Η Υποξεία Θυρεοειδίτιδα (ή ή κοκκιωματώδης ή θυρεοειδίτιδα De Quervain) είναι πιθανότατα ιογενούς αιτιολογίας.

Εμφανίζεται σε τρείς φάσεις:

α) Υπερθυρεοειδική (διάρκειας 1-3 μηνών)

β) Ευθυρεοειδική και

γ) Υποθυρεοειδική (διάρκειας 1-2 μηνών)

Κατά την υπερθυρεοειδική και ευθυρεοειδική φάση έχουμε τριψήφια αύξηση της ΤΚΕ και αύξηση των λευκών αιμοσφαιρίων και επώδυνη βρογχοκήλη.

 

Θυρεοειδίτιδα Hashimoto: Είναι αυτοάνοσης αιτιολογίας. Προσβάλλει κυρίως γυναίκες μέσης ηλικίας. Είναι η πιο συχνή αιτία υποθυρεοειδισμού κατά την οποία ανιχνεύεται υψηλός τίτλος αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων ( Anti-Tg, AntiTPO) ενώ παράλληλα η Τ3 και η Τ4 κυμαίνονται σε χαμηλά επίπεδά και η TSH σε υψηλά.

Η συχνότητα καρκίνου του θυρεοειδούς δεν είναι αυξημένη σε σχέση με το γενικό πληθυσμό, ενώ αντίθετα υπάρχει μεγαλύτερη συχνότητα ανάπτυξης λεμφώματος.

 

Η Ανώδυνη ή σιωπηλή θυρεοειδίτιδα διακρίνεται σε δύο μορφές:

α) Σποραδική που είναι η πιο συχνή και εμφανίζεται στο μέσο της 4ης δεκαετίας και

β) Θυρεοειδίτιδα της λοχείας. Πρόκειται για αυτοάνοσο σύνδρομο. Εμφανίζει την υπερθυρεοειδική φάση (2-3 μήνες μετά τον τοκετό) και την υποθυρεοειδική φάση 4-8 μήνες μετά τον τοκετό. Κατά τη φάση αυτή έχουμε συμπτώματα υποπαραθυρεοειδισμού και αύξηση των Anti-TPO.

Σύμφωνα με τις στατιστικές το 25%-30% των περιπτώσεων της θυρεοειδίτιδος λοχείας θα μεταπέσει σε μόνιμο υποθυρεοειδισμό μετά από 2-17 χρόνια.

 

Η Θυρεοειδίτιδα Riedel είναι πολύ σπάνια και άγνωστης αιτιολογίας.

 

Καρκίνος του Θυρεοειδούς

Έχει καλή πρόγνωση (<1% όλων των καρκίνων). Συνήθως ανακαλύπτεται τυχαία σαν μία τοπική διόγκωση. Η πιο αποτελεσματική διάγνωση είναι η βιοψία. Γίνεται παρακέντηση με λεπτή βελόνα και εν συνεχεία κυτταρολογική εξέταση.

 

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ για διερεύνηση παθήσεων του Θυρεοειδούς

Αιματολογικές:

  • TSH
  • T3
  • FT4
  • Anti-Tg
  • Anti-TPO
  • Θυρεοσφαιρίνη
  • Καλσιτονίνη

Υπερηχογράφημα Θυρεοειδούς

Βιοψία

Αξονική και Μαγνητική τομογραφία

Η κάθε μία από τις πιο πάνω εξετάσεις έχει ιδιαίτερη σημασία ανάλογα με την κλινική εικόνα.

Αξίζει να τονισθεί ότι οι αιματολογικές εξετάσεις δείχνουν τη λειτουργία του αδένα, όχι όμως όζους ή άλλες διαταραχές.

Και γι’ αυτό ο ΒΑΣΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ του Θυρεοειδούς είναι

ο αιματολογικός έλεγχος και το υπερηχογράφημα.

Για κόστος εξετάσεων δες πακέτα θυρεοειδούς