ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΛΙΠΙΔΑΙΜΙΚΟΥ ΠΡΟΦΙΛ

ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ εκτός της εξωγενούς χοληστερίνης (TC) υπάρχει και η ενδογενής που παράγεται στον οργανισμό λόγω κληρονομικότητας. Γι’ αυτό επιβάλλεται η μέτρηση του λιπιδαιμικού προφίλ και στα παιδιά. Σύμφωνα με τις νέες απόψεις για να μην υπάρχει κίνδυνος καρδιαγγειακής νόσου (CVD) η χοληστερίνη στους ενήλικες πρέπει να είναι < 180mg/dl.

HDL-C (ΚΑΛΗ ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ) Μεταφέρει τη χοληστερίνη από το αίμα στους ιστούς. Γι’ αυτό χαμηλές συγκεντρώσεις HDL-C έχουν αυξημένο κίνδυνο αθηρωμάτωσης (αρτηριοσκλήρωσης) και κατά συνέπεια αυξημένο κίνδυνο για CVD. Άρα όσο υψηλότερη HDL-C τόσο το καλύτερο.

Φυσιολογικές τιμές:   ΑΝΔΡΕΣ > 45mg/dl   –   ΓΥΝΑΙΚΕΣ-ΠΑΙΔΙΑ > 50mg/dl

LDL-C (ΚΑΚΗ ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ) Υψηλές συγκεντρώσεις έχουν αυξημένο κίνδυνο για CVD γιατί μεταφέρει τη χοληστερίνη από τους ιστούς στο αίμα με αποτέλεσμα την αθηρωμάτωση. Το σύνολό της όμως δεν είναι πολύ αθηρωγόνο. Πιστεύεται ότι οι υψηλές συγκεντρώσεις των small particles της LDL δηλώνουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο. Τα υψηλά επίπεδα των small particles LDL-C οφείλονται σε κληρονομική επιβάρυνση. Μπορεί όμως να μειωθούν με δίαιτα, άσκηση και φαρμακευτική αγωγή. Ο δείκτης TGs/HDL-C μας δίνει μία καλή εικόνα για τη συγκέντρωση των small particles LDL-C.

Φυσιολογικές τιμές:   ΑΝΔΡΕΣ   –   ΓΥΝΑΙΚΕΣ   –   ΠΑΙΔΙΑ < 130mg/dl

ΤΡΙΓΛΥΚΕΡΙΔΙΑ (TGs) Η υπερτριγλυκεριδιναιμία δεν είναι τόσο στενά συνδεδεμένη με αθηρωμάτωση όσο η υπερχοληστεριναίμια. Κυρίως η μέτρια υπερτριγλυκεριδιναιμία έχει σχέση με CVD παρά οι πολύ υψηλές συγκεντρώσεις TGs. Στις μέτριες υπάρχουν υψηλές συγκεντρώσεις των πιο αθηρωγόνων IDL των small particles LDL, VLDL. Οι πάρα πολύ υψηλές τιμές TGs > 400 μπορούν να προκαλέσουν παγκρεατίτιδα.

Φυσιολογικές τιμές:   ΑΝΔΡΕΣ 40-160mg/dl   –   ΓΥΝΑΙΚΕΣ 35-135mg/dl   –   ΠΑΙΔΙΑ 40-140mg/dl

ΟΛΙΚΑ ΛΙΠΙΔΙΑ Είναι το σύνολο των λιπών του αίματος. Αποτελούνται κυρίως από χοληστερίνη, λιπαρά οξέα και τριγλυκερίδια.

Φυσιολογικές τιμές:   ΑΝΔΡΕΣ   –   ΓΥΝΑΙΚΕΣ 400-1000mg/dl

VLDL Είναι οι πολύ χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνες και όσο υψηλότερες τόσο υψηλότερος ο κίνδυνος για CVD

Φυσιολογικές τιμές:   ΑΝΔΡΕΣ   –   ΓΥΝΑΙΚΕΣ 12-69mg/dl

ApoA1 – ApoB Η απολιποπρωτεΐνη Α (ApoA1) αποτελεί το κύριο συστατικό των λιποπρωτεϊνών υψηλής πυκνότητας (HDL) ενώ η απολιποπρωτεΐνη Β (ApoB) είναι το κύριο συστατικό των λιποπρωτεϊνών χαμηλής συγκέντρωσης. Η ApoA1 και η ApoB έχουν άμεση σχέση με την βαρύτητα και έκταση της αρτηριοσκλήρωσης (αθηρωμάτωσης) και είναι περισσότερο αξιόπιστοι δείκτες σε σχέση με τον προσδιορισμό της χοληστερίνης και της HDL-C

Φυσιολογικές τιμές:   ApoA1 ΑΝΔΡΕΣ 1,1-2,05gr/L   –   ΓΥΝΑΙΚΕΣ 0,6-1,5gr/L

                                        ApoB  ΑΝΔΡΕΣ   –   ΓΥΝΑΙΚΕΣ < 150mg/dl

Lp(a) Είναι μία χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη κληρονομούμενη. Συγκεντρώσεις > 30mg/dl αυξάνουν τον κίνδυνο για CVD. Είναι πολύ δύσκολο να τροποποιηθούν οι τιμές της. Η άσκηση και κάποια θεραπευτικά σχήματα μπορεί να τη μειώσουν (Νιασίνη).

Φυσιολογικές τιμές:    ΑΝΔΡΕΣ – ΓΥΝΑΙΚΕΣ > 30

MH(NON)HDL-C έχει μεγάλη διαγνωστική αξία για την εμφάνιση CVD γιατί περιλαμβάνει εκτίμηση για ApoB, VLDL, IDL, LDL και Lp(a). Δεν επηρεάζεται από πολύ υψηλά TGs με συνέπεια να μην έχουμε ψευδώς χαμηλή LDL. Η διαγνωστική αξία της MH(NON)HDL-C ως προάγγελος της CVD επιβεβαιώθηκε με πολλές κλινικές μελέτες όπου διαπιστώθηκε ότι αύξησή της κατά 1mg/dl αύξησε τον κίνδυνο θανάτου από CVD κατά 5%.

Φυσιολογικές τιμές:   ΑΝΔΡΕΣ – ΓΥΝΑΙΚΕΣ < 130mg/dl

HOMA-IR (Homeostasis Model Assesment of Insulin Resistance) έχει αποδειχθεί ότι έχει άμεση σχέση με το ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ (δες σχετικό άρθρο) και κατά συνέπεια με υψηλό κίνδυνο CVD.

Φυσιολογικές τιμές:   Ήπια < 2,5

                                        Μέτρια αντίσταση 2,5-4,8

                                        Έντονη Αντίσταση > 4,8

TC/HDL-C (Αθηρωματικός δείκτης) Όσο υψηλότερος ο δείκτης τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος για CVD.

Φυσιολογικές τιμές:   ΑΝΔΡΕΣ   –   ΓΥΝΑΙΚΕΣ   –   ΠΑΙΔΙΑ < 5

LDL-C/HDL-C) Η LDL-C όπως είναι γνωστό μεταφέρει τη χοληστερίνη από τους ιστούς στο αίμα, οπότε αυξάνεται ο κίνδυνος της αθηρωμάτωσης ενώ η HDL-C κάνει ακριβώς το αντίθετο. Οπότε όσο μικρότερος είναι ο λόγος τόσο το καλύτερο.

Φυσιολογικές τιμές:   ΑΝΔΡΕΣ   –   ΓΥΝΑΙΚΕΣ   –   ΠΑΙΔΙΑ < 6

TGs/HDL-C Είναι πολύ σημαντικός διαγνωστικός δείκτης γιατί μας δίνει εικόνα για τα small particles της LDL τα οποία είναι πολύ υψηλού κινδύνου.

Φυσιολογικές τιμές:   Ιδανικός < 2

                                        Υψηλός > 4

ΑpoB/ApoA1 Μας δίνει την επικινδυνότητας για CVD.

Φυσιολογικές τιμές:    ΑΝΔΡΕΣ 1,44-2,26   –   ΓΥΝΑΙΚΕΣ 1,38-2,78

ΛΙΠΙΔΑΙΜΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ lipid profile –