ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ  (Δείκτης HOMA-IR)

Η  ινσουλίνη είναι ορμόνη που παράγεται στα β-κύτταρα του παγκρέατος και έχει πρωτεύοντα ρόλο στο μεταβολισμό των υδατανθράκων βοηθώντας στη μεταφορά της γλυκόζης στους ιστούς.

Η αντίσταση στην ινσουλίνη(IR) είναι η μειωμένη ικανότητα κυρίως του μυϊκού ιστού, του λιπώδους ιστού και των κυττάρων του ήπατος να ανταποκριθούν στη δράση της ινσουλίνης.       Επειδή τα κύτταρα χρειάζονται γλυκόζη για την επιβίωση τους, ο οργανισμός ενος ανθεκτικού στην ινσουλίνη ατόμου ισοσταθμίζει την έλλειψη παράγοντας επιπλέον ποσότητες της ορμόνης (υπερινσουλιναιμία). Η υπερβολική διέγερση ορισμένων ιστών που έχουν παραμείνει ευαίσθητοι στην ινσουλίνη προκαλεί ανισορροπία μεταξύ γλυκόζης και ινσουλίνης στους ιστούς αυτούς και αυτό χωρίς θεραπεία  μπορεί τελικά να προκαλέσει προβλήματα υγείας.  

Οι περισσότεροι άνθρωποι με ανθεκτικότητα στην ινσουλίνη δεν έχουν καθόλου συμπτώματα και μπορεί να αντεπεξέρχονται την επιπλέον παραγωγή ινσουλίνης για πολλά χρόνια. Όταν όμως η αντίσταση στην ινσουλίνη δεν μπορεί να ισοσταθμισθεί  τότε επέρχεται υπεργλυκαιμία (Σακχαρώδης διαβήτης).

Η ανθεκτικότητα στην ινσουλίνη δεν είναι ασθένεια  αλλά έχει συνδεθεί με πολλές παθολογικές καταστάσεις όπως : Αύξηση των τριγλυκεριδίων, της κακής χοληστερίνης(LDL), της πολύ χαμηλής πυκνότητας χοληστερίνης (VLDL) , μείωση της καλής (HDL),παχυσαρκία, υπέρταση (λόγω κατακράτησης Νa) , το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών και τη μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος. Μπορεί να υπάρχει και σύνδεση της ανθεκτικότητας ινσουλίνης με ορισμένους τύπους καρκίνου.

Το μεταβολικό σύνδρομο που έχει άμεση σχέση με τις καρδιαγγειακές παθήσεις (CVD) είναι στην ουσία ένα τμήμα της ανθεκτικότητας στην ινσουλίνη.

Δες σχετικό άρθρο στο site μας.

Αίτια της αντίστασης στην ινσουλίνη.

Στην κυτταρική μεμβράνη των κυττάρων υπάρχει ο ινσουλινικός υποδοχέας ο οποίος αναγνωρίζει, δεσμεύει και μεταβιβάζει τη δράση της ινσουλίνης. Οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία του,έχει σαν αποτέλεσμα την αντίσταση στην ινσουλίνη.

Η διαταραχή αυτή μπορεί να οφείλεται :

  • Σε γενετικές ανωμαλίες.
  • Αντισώματα κατά της ινσουλίνης (Αντιινσουλινικά).
  • Αντισώματα κατά των ινσουλινικών υποδοχέων.
  • Αυξημένη κυκλοφορία παραγόντων όπως : α) Ορμονικοί ανταγωνιστές της ινσουλίνης ( αυξητική ορμόνη,γλυκαγόνη , κορτιζόλη και επινεφρίνη) και  β) Μη ορμονικοι (ελεύθερα λιπαρά οξέα).
  • Μείωση του αριθμού των υποδοχέων οφειλόμενη σε γενετικά σύνδρομα.

Εργαστηριακώς μπορούμε να διερευνήσουμε την ύπαρξη της αντίστασης στην ινσουλίνη με την Δοκιμασία ανοχής ινσουλίνης. Δίνεται στον ασθενή εξωγενής ινσουλίνη και εκτιμάται η απάντηση σε αυτή. Λόγω της δυσκολίας της εξέτασης αυτή έχει  ερευνητικό μόνο χαρακτήρα.

 Ο δείκτης HOMA-IR (Homeostatic Model Assessment of Insulin Resistance) μας δίνει πληροφορίες για την ύπαρξη και κατά πόσο υψηλή είναι η αντίσταση στην ινσουλίνη.

Υπολογίζεται μετρώντας το σάκχαρο αίματος και την ινσουλίνη νηστείας. 

Φυσιολογικές τιμές :                       

  • Κάτω του 1 σημαίνει δεν υπάρχει αντίσταση.
  • Μεγαλύτερος του 1,9 αρχόμενη αντίσταση.
  • Μεγαλύτερος του 2,9 σημαντική αντίσταση στην ινσουλίνη.
  • Πάνω από 50 σημαίνει μεγάλη αντίσταση στην ινσουλίνη.

Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε πόσο πολύτιμος είναι ο υπολογισμός του δεικτη HOMA-IR στον προσυμπτωματικό έλεγχο (screening) για την πρόληψη του μεταβολικού συνδρόμου και των άλλων παθολογικών καταστάσεων.