Υπολογίζεται ότι περισσότερα από 30.000 νέα περιστατικά µε οξύ εγκεφαλικό επεισόδιο εµφανίζονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα, από τα οποία περίπου 12.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους επειδή δεν έχουν αντιµετωπιστεί έγκαιρα και σωστά.

Το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι η οξεία νευρολογική διαταραχή  που συμβαίνει όταν για κάποιο λόγο διακόπτεται η ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο.Ο εγκέφαλος δεν αιματώνεται καλά και στερείται από οξυγόνο και άλλες θρεπτικές ουσίες.Μπορεί να είναι ελαφρύ έως πολύ σοβαρό με μόνιμες ή προσωρινές βλάβες.Η συγκεκριμένη περιοχή που προσβαλεται αδυνατεί να λειτουργήσει ομαλά με αποτέλεσμα να εκδηλώνεται το ανάλογο σύμπτωμα. Αδυναμία στα άκρα, δυσκολία στην ομιλία, διαταραχές όρασης κ.ά. Αν η περιοχή του εγκεφάλου την οποία επηρέασε είναι μεγάλη σε έκταση, τότε ο ασθενής μπορεί να πέσει σε κώμα και να απειληθεί η ζωή του αν δεν φτάσει εγκαίρως στο νοσοκομείο.

Υπάρχουν δύο τύποι εγκεφαλικού επεισοδίου:

Το ισχαιμικό εγκεφαλικό είναι το συχνότερο (80%) και αφορά τη διακοπή της κυκλοφορίας αίματος σε κάποια περιοχή του εγκεφάλου εξαιτίας της στένωσης ή απόφραξης αρτηρίας του. Η απόφραξη συμβαίνει όπως και στην περίπτωση του εμφράγματος του μυοκαρδίου, εξαιτίας κάποιου θρόμβου που εμποδίζει τη ροή του αίματος. 

Το αιμορραγικό εγκεφαλικό συμβαίνει (20%) όταν κάποιο αιμοφόρο αγγείο του εγκεφάλου υποστεί ρήξη, με αποτελεσμα ενδοεγκεφαλική αιμορραγία. Προκαλείται συνήθως από κάποιο τραυματισμό και γι’ αυτό δεν μπορεί να προβλεφθεί.

Παράγοντες κινδύνου

Οι παράγοντες κινδύνου για ένα ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο είναι κοινοί με αυτούς του εμφράγματος και ειναι:

  • Παχυσαρκία.
  • Κακή φυσική κατάσταση.
  • Κάπνισμα. 
  • Κατανάλωση μεγάλης ποσότητας αλκοόλ.
  • Κολπική μαρμαρυγή (γενικά ύπαρξη καρδιακών παθήσεων).
  • Σακχαρώδης διαβήτης.
  • Υψηλή χοληστερόλη και γενικά παθολογικό Λιπιδαιμικό προφίλ. (Δες σχετικό άρθρο)
  • Υψηλή Αρτηριακη πιεση (Υπέρταση). Δες σχετικό  άρθρο 
  • Προηγούμενο εγκεφαλικό επεισόδιο.
  • Άγχος.

 

Πρόληψη

Είναι σημαντικό για να προληφθεί και να αποφευχθεί ένα εγκεφαλικό επεισόδιο να παρακολουθείται τακτικά η αρτηριακή πίεση και να ρυθμίζετε αν αυτή ξεφεύγει. Η υπέρταση είναι ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις, όπως τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, το έμφραγμα του μυοκαρδίου και η απόφραξη των αρτηριών στα κάτω άκρα.

  • Η διατήρηση λοιπόν της αρτηριακής πίεσης στα φυσιολογικά επίπεδα μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης των παραπάνω προβλημάτων υγείας.
  • Ακολουθήστε ένα πρόγραμμα ήπιας ή μέτριας έντασης άσκησης σχεδόν καθημερινά(30 λεπτά καθημερινής άσκηση).
  • Κόψτε το κάπνισμα. 
  • Μην καταναλώνετε μεγάλες ποσότητες αλκοόλ.
  • Οι διαβητικοί διατρέχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να υποστούν εγκεφαλικό και πρέπει να ακολουθούν κατά γράμμα τις οδηγίες του γιατρού τους και να ελέγχουν συχνά το σάκχαρο αίματος και κυρίως την Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη.
  • Σημαντικός παράγοντας κινδύνου είναι επίσης τα περιττά κιλά.Η παχυσαρκία και η αυξημένη περίμετρος της μέσης πολύ πάνω από τα φυσιολογικά όρια συνδέεται με τα καρδιαγγειακά νοσήματα και με την υπέρταση.Καλά είναι για να αποφευχθεί ένα εγκεφαλικό η μείωση του βάρους να γίνει σταδιακά και με σταθερό ρυθμό.Ένας στόχος για τους παχύσαρκους είναι μια απώλεια της τάξεως του 10% του σωματικού βάρους τους.
  • Πρέπει να ακολουθείται διατροφή με χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λίπη και χοληστερόλη.Τα υψηλά επίπεδα των λιπιδίων στο αίμα και κυρίως τα επίπεδα της κακής χοληστερόλης επιταχύνουν τη διαδικασία της αθηρωμάτωσης.Η αθηρωμάτωση που είναι η εναπόθεση λιπών της χοληστερίνης και άλλων ουσιών στα τοιχώματα των αρτηριών, συμβάλλει στη μείωση της ποσότητας του αίματος που διέρχεται από τις αρτηρίες, με αποτέλεσμα όταν αυτό συμβεί στις αρτηρίες του εγκεφάλου, να αυξάνει την πιθανότητα πρόκλησης εγκεφαλικού επεισοδίου.
  • Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της πίεσης του αίματος.Εδώ ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην κατανάλωση τυποποιημένων τροφών, μιας και περιέχουν πάρα πολύ αλάτι ως συντηρητικό μέσο.

Συμπτώματα εγκεφαλικού.

Σε περίπτωση που νιώσετε κάποιο σύμπτωμα όπως ξαφνική αδυναμία και μούδιασμα σε κάποιο άκρο, διαταραχές στην όραση, ζάλη, οξύ πονοκέφαλο, επικοινωνήστε με το γιατρό σας.

Αίσθηση μουδιάσματος σε συγκεκριμένη περιοχή προσώπου ή σώματος

Δυσκολία στην ομιλία και σύγχυση.

Απώλεια όρασης στιγμιαία.

Ζάλη και αδυναμία συντονισμού κινήσεων.

Οξύς πονοκέφαλος.

Όσφρηση καμμένου.

Σε περίπτωση που νιώσετε κάποιο από τα πιο πανω συμπτώματα επικοινωνήστε άμεσα με το γιατρό σας.Η αντιμετώπιση του εγκεφαλικού, πρέπει να γίνεται σε οργανωμένα νοσοκομεία ή σε μονάδες εντατικής θεραπείας 

Αξονική και μαγνητική τομογραφία στο εγκεφαλικο

Από τη στιγμή που ο ασθενής έχει υποστεί εγκεφαλική αιμορραγία, η αξονική τομογραφία αμέσως προσφέρει στη διάγνωση. 

Στην περίπτωση του ισχαιμικού εγκεφαλικού, πολύ χρήσιμη είναι η μαγνητική τομογραφία. 

Άλλες βοηθητικές διαγνωστικές εξετάσεις είναι το triplex καρωτίδων και το triplex καρδιάς.

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την αντιμετώπιση του εγκεφαλικού.

Το εγκεφαλικό μπορεί να είναι βαρύ (εκτεταμένο) ή ελαφρύ. Η αντιμετώπισή του τα πρώτα 24ωρα απαιτεί νοσηλεία στο τμήμα νευρολογίας του νοσοκομείου. Η διάγνωση θα αναδείξει τη θεραπεία, η οποία συνήθως είναι φαρμακευτική και σε ελάχιστες περιπτώσεις χειρουργική. Η ιατρική ομάδα που αναλαμβάνει ένα τέτοιο περιστατικό αποτελείται από νευρολόγο, φυσικοθεραπευτή και ψυχίατρο/ψυχολόγο.

Η διασωλήνωση και ο μηχανικός αερισμός, στην μονάδα εντατική θεραπείας, είναι αναγκαίος όταν το άτομο έχει πέσει σε κώμα. Τα φάρμακα που δίνονται στοχεύουν στην αραίωση του αίματος, ώστε να αποκατασταθεί η ροή ειδικά στην πληγείσα περιοχή.

Η αποσυμπιεστική κρανιεκτομία είναι η έσχατη λύση, ειδικά σε νέους ανθρώπους που το οίδημα είναι εκτεταμένο.

Σχεδιασμός της αποκατάστασης και επανένταξης μετά από εγκεφαλικό.

Ο γιατρός αξιολογεί κάθε ασθενή ξεχωριστά ως προς τα λειτουργικά και νευρολογικά ελλείμματα και από αυτά εξαρτάται τι πρόγραμμα θα ακολουθηθεί. Στόχος είναι η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής τόσο σε κινητικό επίπεδο όσο και σε νοητικό επίπεδο. Συστήνεται το κατάλληλο πλάνο αποκατάστασης ώστε άμεσα ο ασθενής να επανέλθει ψυχολογικά και κοινωνικά, με εκπαίδευση στην αυτοεξυπηρέτηση του.

Κινησιοθεραπεία: H ενδυνάμωση του υγιούς σώματος είναι βασική αρχή ώστε να μπορέσει ο ασθενής να βρεθεί σε καθιστή θέση μόνος του και να εκτελεί τις ασκήσεις του. Έμφαση δίνεται στα κάτω άκρα για να ξεκινήσει η βάδιση.

Γνωσιακές διαταραχές: Πολύ μεγάλη σημασία δίνεται στα προβλήματα μνήμης, προσοχής και προσανατολισμού, ώστε το άτομο να επανακτήσει και πάλι την ιδιοδεκτικότητα του.

Λογοθεραπεία: Ο λογοθεραπευτής βοηθάει στις διαταραχές ομιλίας και κατάποσης.